digitalDimitra

tabula rasa προς το παρόν....... Μάλλον Νεοελληνική Λογοτεχνία Α' Γυμνασίου
 * ΣΕΝΑΡΙΟ**

Χρησιμοποίησαμε το λογισμικό της Ιστορίας (οι μαθητές στους υπολογιστές τους) και παράλληλα το λογισμικό Αρχαία Ελλάδα - Τόπος/άνθρωποι (στην οθόνη της αίθουσας πολυμέσων). Εισαγωγή καταρχήν από το βιβλίο και μια σύντομη περιήγηση στην αρχαία Αθήνα (από το Τόπος/άνθρωποι). Εδώ οι μαθητές αξιοποίησαν/ξαναθυμήθηκαν όσα είχαν μάθει στην εκπ/κή επίσκεψη στο Μουσείο Κυκλαδικής τέχνης (Σκηνές από την καθημερινή ζωή στην αρχαιότητα) Στη συνέχεια δούλεψαν πάνω στο υλικό του λογισμικού τους - σε 5 ομάδες με αντίστοιχα φύλλα εργασίας ( βλ., περίπου για 20'. Ακολούθησε η παρουσίαση των ευρημάτων κάθε ομάδας, ενώ όλες οι ομάδες είχαν ανοίξει την αντίστοιχη (ίδια) ενότητα του λογισμικού, ώστε να συμβάλουν και να προσέχουν. Χρόνος: 1η και 2η ώρα, ολοκληρώσαμε την παρουσίαση 3 από τα 5 φύλλα εργασίας. Θα χρειαστεί και μια επόμενη ώρα για τα δύο φύλλα εργασίας και τις ασκήσεις. Αυτοαξιολόγηση: είναι προτιμότερο να χρησιμοποιηθεί το λογισμικό "Αρχαία Ελλάδα - Τόπος/άνθρωποι" αντί του σχοινοτενούς και πλήρους λαθών κι επαναλήψεων (!) λογισμικού της Ιστορίας. Προσωπικά δεν είχα χρόνο και τεχνογνωσία για την έγκαιρη εγκατάστασή του στους ατομικούς υπολογιστές των μαθητών.
 * ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ με αξιοποίηση ΤΠΕ (23.3.2010)**

[|wiki] (Μανώλης Ζαχαριουδάκης)

__**Συμπλήρωση ΕΝΤΥΠΟΥ υλοποίησης πρακτικής άσκησης**__. __Ονοματεπώνυμο__: Δήμητρα Καραδήμα __Διδάσκω σε__: Γυμνάσιο __Τάξεις__: A' Γυμνασίου __Μαθήματα__: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα΄& Γραμματεία, Νεοελληνική Γλώσσα & Γραμματεία και Ιστορία __Διαθέσιμος εξοπλισμός__: Σχολικό εργαστήριο Πληροφορικής, ατομικά netbooks μαθητών, Η/Υ & προβολικό μηχάνημα (αίθουσα πολυμέσων σχολείου)
 * Πίνακας Δ**

__Μάθημα__: Νεοελληνική Γραμματεία A' Γυμνασίου __Θεματική ενότητα__: **Διδώ Σωτηρίου, "Ταξίδι χωρίς επιστροφή"**: Εξωκειμενική (ιστορική, ψυχολογική), διακειμενική και ενδοκειμενική προσέγγιση του λογοτεχνικού αποσπάσματος. Ομαδοσυνεργατική μέθοδος βάσει σχεδίου εργασίας (project). __Λογισμικό__:
 * Πίνακας** Ε **(Σενάριο)**
 * προεπιλεγμένες Ιστοστελίδες στο διαδίκτυο
 * Επεξεργαστής κειμένου (word) και αρχεία παρουσίασης (power point) για το τελικό προϊόν των εργασιών των μαθητών.

= **ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ (επιτέλους!!!!!!) A' σχεδίασμα** = μια πρώτη επεξεργασία με βάση τους άξονες: α) χώρος / δραματικός χρόνος (γραμμικός με λίγες αναδρομές και – ανεπαίσθητες – προλήψεις: παρελθόν/ παρόν/ μέλλον) / Πρόσωπα (κύριο + δευτερεύοντα) / Σχολιασμός τίτλου ( à προοικονομία εξέλιξης) / Ενότητες / Θεματικά κέντρα β) είδος αφήγησης / αφηγητής / αφηγηματικοί τρόποι Κλείνουμε βλέποντας τη συγγραφέα να μιλά για το βιβλίο της [] Μονόγραμμα, 1984, AFIEROMA STI DIDO SOTIRIOU THESSALONIKI, (8’12’’) [] (3’) Χωρισμός ομάδων (9 x 3 μαθητές) – καταμερισμός θεμάτων ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
 * ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Α’ ΓΥΜΝΑΣΊΟΥ**
 * ΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΓΝΩΣΕΩΝ με κέντρο το κείμενο «Ταξίδι χωρίς επιστροφή» της Διδώς Σωτηρίου**
 * 1η ώρα**: ανάγνωση του κειμένου στην τάξη
 * 2η & 3η ώρες** στο Εργαστήριο Πληροφορικής
 * 4η ώρα**: οι ομάδες παρουσιάζουν τις εργασίες τους στην αίθουσα πολυμέσων του σχολείου

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
 * ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ **

1Η ΟΜΑΔΑ: η συγγραφέας – μικρασιάτες δημιουργοί – ιστορία & λογοτεχνία α) σύντομη εργοβιογραφία της Διδώς Σωτηρίου [] [] το λήμμα της /el.wikipedia.org/ [] []

Ποιοι άλλοι πεζογράφοι και ποιητές κατάγονται από την Μικρά Ασία; Ποια μυθιστορήματα αναφέρονται στη Μικρασιατική καταστροφή και τους πρόσφυγες; Βλ. στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού: [] Καθώς και το αφιέρωμα του 3ου λυκείου Γιαννιτσών: [] [|www.unipi.gr/katsanevas/arthra/articles/75.doc] (αρχείο ΕΡΤ 30’) [] Στόχος: Δημιουργία αρχείου PowerPoint ή κειμένου Word (με κείμενο & φωτογραφίες)

β) Οι λογοτέχνες αυτοί έγραψαν αυτοβιογραφίες ή μυθιστορήματα; Ποια είναι η σχέση ανάμεσα σε: ιστορία / αλήθεια / ατομική εμπειρία αφενός και σε μυθοπλασία / φαντασία /συλλογικό βίωμα αφετέρου; Πώς επικοινωνούν αυτά στις σελίδες ενός βιβλίου που χαρακτηρίζεται ως ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ; Γράψτε σε μια παράγραφο (αρχείο Word) τις απόψεις σας

2Η ΟΜΑΔΑ: το βιβλίο //Οι νεκροί περιμένουν// α) Να διαβάσετε την περίληψη του βιβλίου //Οι νεκροί περιμένουν// (ή της διασκευής του για εφήβους: //Μέσα στις φλόγες//) http://www.matia.gr/7/71/7102/7102_1_20.html [] (απόσπασμα από //Οι νεκροί περιμένουν//) [] (σσ. 3-5) [|www.pi-schools.gr/special.../d_e-st_anth_(190-237)_28b.doc] (απόσπασμα από το Ανθολόγιο Ε’ & ΣΤ’ Δημοτικού) [] (Συνέντευξη της Δ.Σ.) και να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα (και σε όσα τυχόν σας υποβάλλουν οι συμμαθητές σας) τα οποία εγείρονται κατά την ανάγνωση του αποσπάσματος: - Πόσων χρονών ήταν τότε (στο απόσπασμα που μελετάμε) η Αλίκη; - Ποιο το επώνυμο της οικογένειας, τα ονόματα γονέων, αδελφών (και πόσα αδέλφια έχει). - Από ποια περιοχή της Μικρασίας κατάγονταν; - η Αλίκη φαίνεται ότι δεν μένει με τους γονείς της; Με ποιους μένει και γιατί; - γλίτωσαν από την καταστροφή τα μέλη της οικογένειας της Αλίκης, που έμειναν πίσω στη Σμύρνη; - Σώθηκαν όλοι κι έφτασαν στην Αθήνα; Πώς αποκαταστάθηκαν επαγγελματικά; Να διαβάσετε ένα απόσπασμα από το ίδιο βιβλίο, προκειμένου να μάθετε τι έγινε παρακάτω στην πλοκή [] Να ανασκάψετε το βαθύτερο νόημα του βιβλίου με βάση κάποια από τα παραθέματα που θα βρείτε στην εξής διεύθυνση: [] Στόχος: σε κείμενο word να παρουσιάσετε μια δική σας περίληψη του βιβλίου (στη διάθεσή σας και το βιβλίο)

β) Ταυτίζεται ο συγγραφέας με τον αφηγητή στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση; Πιο συγκεκριμένα, η Αλίκη ταυτίζεται με τη Δ.Σωτηρίου; Να καταγράψετε την απάντηση που δίνει η ίδια η συγγραφέας στην εκπομπή //Μονόγραμμα// []

3Η ΟΜΑΔΑ: (εξωκειμενική) ΙΣΤΟΡΙΑ α) Να συλλέξετε εικόνες και στοιχεία για τη ζωή στη Μικρασία πριν και κατά τη διάρκεια της καταστροφής του 1922. Για τα γεγονότα, βλ. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού (www.hellenichistory.gr) [] (Εξωτερική πολιτική / χρησιμοποίησε το βέλος αριστερά για φωτο, χάρτες κλπ) [] (σύντομη ιστορική αναδρομή από τη Δ.Σωτηρίου σε συνέντευξή της στο BBC) Επίσης Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών: [] Για φωτογραφίες επιλέξτε από τη συλλογή του ΙΜΕ: [] και του ΕΛΙΑ: [] (πληκτρολόγησε: Αναζήτηση: μικρασιατική καταστροφή) Επίσης πολλά κείμενα και φωτογραφίες, όπως τα: **// Φωτιά & τσεκούρι //, κείμενο του Ερνεστ Χεμινγουαίη του 1922, «τα εγκλήματα των Τούρκων στην Σμύρνη»: ** [] Για το μαρτυρικό θάνατο του μητροπολίτη Χρυσόστομου (από το βιβλίο του [|**Ρενέ Πυώ**] ** στο βιβλίο του "Ο θάνατος της Σμύρνης"): ** [] Πολλά κείμενα + φωτο: [] Διαβάστε την περιγραφή της σφαγής από τα //Ματωμένα Χώματα// της Διδώς Σωτηρίου [] Ιστορικά πρωτοσέλιδα εφημερίδων: [] (βλ. σελ. 8) [αρχείο ΕΡΤ: []] Στόχος: Δημιουργία αρχείου PowerPoint ή κειμένου Word (με κείμενο & φωτογραφίες)

Β) Να γράψετε σε κείμενο Word στοιχεία για την καθημερινή ζωή και τον υλικό βίο των Μικρασιατών όπως προκύπτουν από τα παρακάτω κείμενα, καθώς και από το απόσπασμα του βιβλίου σας; . [] (Μ.Ιορδανίδου //Λωξάντρα//) [] (Δ.Σωτηρίου, //Οι νεκροί περιμένουν//)

4Η ΟΜΑΔΑ: Η προσφυγιά (μαρτυρίες + λογοτεχνικά κείμενα)

α) Αφού ανατρέξετε στις παρακάτω πηγές: [] (αφιέρωμα της Βουλής των Ελλήνων, 2007) [] (συνέντευξη Ραλλούς Παπαθανασίου) [] (διάφορες μαρτυρίες) [] (ιστορία ζωής του Αν. Ασλάνογλου) [] (μαρτυρία Φιλιώς Χαϊδεμένου) [] (αναμνήσεις της Ελένης Καραντώνη) [] (το ίδιο) www.floropoulos.gr/EXAMS/logotexnia11042010-q.pdf ( Γιώργος Ιωάννου//, «//// Μες // //στους// // προσφυγικούς συνοικισμούς») // Στόχος: λεύκωμα με τα πιο σημαντικά αποσπάσματα + φωτογραφίες (αρχείο Word)

β) Να διαβάσετε το Κεφ. Ε’ από //Το νούμερο 31328// του Ηλία Βενέζη (« Ξεκινήσαμε πολύ νωρίς ....γιατί μυρίστηκαν το μπουρίνι») και, αφού συμπληρώσετε με τη φαντασία σας, να αφηγηθείτε τη μοίρα ενός νεαρού κοριτσιού που δεν πρόλαβε να φύγει από τη Μικρασία [] ή Αφού διαβάσετε το απόσπασμα από την //Αιολική Γη// του Ηλία Βενέζη [], να επισημάνετε ομοιότητες και διαφορές σε σκέψεις, πράξεις και συναισθήματα ανάμεσα στους γέρους πρόσφυγες και στα παιδιά πρόσφυγες (οπτική γωνία ενήλικα /παιδιού)

5Η ΟΜΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΧΘΡΑ ή ΦΙΛΙΑ; α) Ποια η γνώμη της Δ.Σωτηρίου για τους Τούρκους στο κείμενο; Και για τις αιτίες του πολέμου; Γράψτε ένα κείμενο για τα ζητήματα αυτά, αφού πάρετε υπόψη και τα παρακάτω κείμενα: «//Ας διατηρήσουμε την Ελλάδα καθαρή, εμείς τουλάχιστο, στην καρδιά μας. (...). Οι ατιμίες των Ρωμιών στη Μ. Ασία είναι αντάξιες των Τούρκων. Εμάς πια ο Άνθρωπος μας ενδιαφέρει, χωρίς ετικέτες. Τον Άνθρωπο ατίμασαν στη Μ. Ασία Έλληνες και Τούρκοι//». (Αυτά τα γράφει ο Καζαντζάκης στη γυναίκα του Γαλάτεια, τον Οκτώβριο του 1922, αμέσως μετά την Καταστροφή) Από το βιβλίο //Το// //Νούμερο 31328// του Ηλία Βενέζη, βλ. τα αποσπάσματα Κεφ. Ε’ (για τη στάση των αιχμαλώτων απέναντι στους αδύναμους συνοδοιπόρους τους) και Κεφ. ΙΑ’ (για τη στάση του Τούρκου γιατρού): [] [|http://users.uoa.gr/~nektar/history/3contemporary/kathimerini_genocide_minor_asia.htm] Επίσης από αρχείο ΕΡΤ (με ήχο) [] (οι απόψεις της Δ.Σ. μετά το 20ο λεπτό)

β) Η φωτιά της Σμύρνης του 1922 «καίει» ακόμα: διαβάστε πρόσφατο άρθρο (24/4/2010) σχετικά με την αμερικανική τηλεοπτική σειρά //The// //Pacific// και τη λογοκρισία των Τούρκων [] και γράψτε τη γνώμη σας αν θα ήταν εφικτό ένα κοινό βιβλίο ιστορίας για Έλληνες και Τούρκους (Σημειώνεται ότι τα σχολικά βιβλία και η γενικότερη βιβλιογραφία στην Τουρκία, ανέκαθεν προβάλλουν τον ισχυρισμό ότι ο ελληνικός στρατός έκαψε τη Σμύρνη.)

6Η ΟΜΑΔΑ: ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΡΟΣΦΥΓΑ α) Ένα από τα κύρια σχήματα λόγου στο κείμενο είναι τα //ερωτήματα// (που δεν είναι ούτε ρητορικά ούτε άστοχα). Αφού βρείτε τι σημαίνει η λέξη «απορία» [], να επιχειρηματολογήσετε γιατί η απορία ταιριάζει στην φύση του παιδιού και να διερευνήσετε σε ποιους «δρόμους» το οδηγεί. Να μελετήσετε και τα αντίστοιχα ερωτήματα που διατυπώνει ο Φ.Κόντογλου στο βιβλίο του // Το Αϊβαλί η πατρίδα μου // [] [Μπορείτε (βοηθητικά) να συσχετίσετε και με το εισαγωγικό ποίημα από την ταινία «Τα φτερά του έρωτα» []]

β) Ποια συναισθήματα νιώθει η Αλίκη σε όλη τη διάρκεια του κειμένου; Να κάνετε έναν κατάλογο και μετά να φτιάξετε ένα αρχείο PowerPoint, συνδυάζοντας τα συγκεκριμένα συναισθήματα ενός παιδιού που ζει τον πόλεμο και παίρνει το δρόμο της προσφυγιάς, με εικόνες σημερινών παιδιών-προσφύγων Θα βρείτε φωτογραφικό υλικό στη διεύθυνση: []

7Η ΟΜΑΔΑ: ΣΥΝΔΕΣΗ με τη ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ α) Αφού ανατρέξετε στις παρακάτω διευθύνσεις, να συλλέξετε υλικό (φωτογραφίες και κείμενα) σχετικά με τους σύγχρονους πρόσφυγες που ζουν δίπλα μας, διωγμένοι και ικέτες, αιτώντας λίγο χώρο και ελευθερία. Από [] (το blog των Γιατρών χωρίς σύνορα) [] (Ύπατη αρμοστεία ΟΗΕ για πρόσφυγες / βλ. Μαθητική Δημιουργία για τους Πρόσφυγες – αποτελέσματα 2009: το video του 3ου Γυμν. Τούμπας, με ήχο ) [] [] [] (κείμενο του Αντ.Σαμαράκη Unicef) [] (τα παιδιά του πολέμου ζωγραφίζουν) [] (ένα παιδί στην Παλαιστίνη)

Αν φτιάξετε αρχείο PowerPoint μπορείτε να βάλετε μουσική. Προτείνω: Active Member //Τι άλλο φοβάσαι// [] και //Πρόσφυγας//: [] (βλ. τους στίχους τους).

β) «Οι παππούδες μας ήταν πρόσφυγες, οι γονείς μας μετανάστες, εμείς γιατί είμαστε ρατσιστές;» (σύνθημα τοίχου): με βάση την παραπάνω έρευνά σας και τα κείμενα της Δ.Σωτηρίου (του βιβλίου σας + []) να ερμηνεύσετε το σύνθημα (κείμενο Word).

8Η ΟΜΑΔΑ: ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΑ α) Να καταγράψετε τις εικόνες ειρηνικής ζωής, όπως τις περιγράφει η συγγραφέας στο κείμενο. Στη συνέχεια, σε ένα αρχείο PowerPoint, να αντιστοιχίσετε τις εικόνες αυτές με ζωγραφικούς πίνακες. Να κάνετε το ίδιο με εικαστικές αναπαραστάσεις του πολέμου, αναδεικνύοντας τη θεμελιακή αντίθεση ανάμεσα στις δύο αυτές καταστάσεις Ανατρέξτε στο έργο του Edvard Munch (ειρήνη+πόλεμος) [] [] και για ζοφερές αναπαραστάσεις πολέμου στο έργο του Francisco de Goya [] (Prado) Μπορείτε να προσθέσετε μουσική. Για τις εικόνες της ειρηνικής ζωής προτείνω το κομμάτι που ο πατέρας υπέδειξε στη Ριρή: «Il Trovatore» Verdi []

β) Να καταγράψετε όλα τα πρόσωπα που εμφανίζονται στο κείμενό μας και στη συνέχεια να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα αυτά με πίνακες του Vincent van Gogh [] [] (από τις διευθύνσεις Μουσείων να αξιοποιήσεις τις παρακάτω:1η, 2η, 13η, 20η) []

9Η ΟΜΑΔΑ: ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ α) Να φτιάξετε ένα μικρό ανθολόγιο αντιπολεμικής λογοτεχνίας. Προτείνω τις παρακάτω διευθύνσεις [] (Κ.Γ.Καρυωτάκης «Ο Μιχαλιός») [] [] (απόσπασμα από την //Ζωή εν τάφω// του Στρ. Μυριβήλη) [] (Σεφέρης «Μυθιστόρημα»: να προσέξετε τα Α’ Δ’, Ζ’(τελευταία στροφή) Η’, ΙΖ’) [|http://logomnimon.wordpress.com] (Μυριβήλης) [|http://users.uoa.gr/~nektar/arts/prose/straths_myribhlhs_polemos.htm] (Μυριβήλης «Πόλεμος») [] (ποίημα «Ειρήνη» του Γ.Ρίτσου) Να ψάξετε: κι άλλο υλικό, όπως το τραγούδι «Imagine» του John Lennon

β) Από τις κριτικές για το έργο της Διδώς Σωτηρίου, που θα βρείτε στη διεύθυνση: [] α) να διαβάσετε την κριτική του Νικηφόρου Βρεττάκου για το βιβλίο και να εξηγήσετε τη φράση του: « Χαιρόμαστε έναν συγγραφέα που δεν κάνει φιλολογία, αλλά ζωή -γιατί η τέχνη είναι ζωή, γι' αυτό άλλωστε και μένει και υπάρχει ύστερα και από μας…» & β) συμφωνείτε με την κριτική του Δ.Ραυτόπουλου: « Η Διδώ Σωτηρίου δεν έπαιξε στο μαύρο ούτε στο ζερό [zero]. Ποντάρει στο κόκκινο, που είναι […] η κατάργηση της ανθρώπινης δουλείας και του πολέμου, ο θρίαμβος της αγάπης…»; Ποια τα δικά σας συναισθήματα διαβάζοντας το «Ταξίδι χωρίς επιστροφή» (ζοφερά /παθητικά ή δυναμικά);



= ****Β'**** (και τελικό, ελπίζω) ****σχεδίασμα**** = Το α' σχεδίασμα ήταν χαοτικό και υπερφορτωμένο, ως εκ τούτου δύσκολα εφαρμόσιμο. Η υποστηρικτική συνάντηση με τις ποικίλες παρατηρήσεις κι επισημάνσεις της Μαρίας και των συναδέλφων (πολύ ευχαριστώ σας!), με βοήθησε στην ανατροφοδότηση και σε ένα πιο ρεαλιστικό σχεδιασμό (ελπίζω). Ευχαριστώ επίσης τη Νότα και την Έλενα για τις δικές τους παρατηρήσεις, συνέβαλαν στη "ζυγοστάθμιση"!

α) σύντομη εργοβιογραφία της Διδώς Σωτηρίου [] [] το λήμμα της /el.wikipedia.org/ [ [] []]
 * ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ**
 * 1η ΟΜΑΔΑ: η συγγραφέας – μικρασιάτες δημιουργοί – ιστορία & λογοτεχνία**

Ποιοι άλλοι πεζογράφοι και ποιητές κατάγονται από τη Μικρά Ασία; Ποια μυθιστορήματά τους αναφέρονται στη μικρασιατική καταστροφή και τους πρόσφυγες; Βλ. στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού: [] καθώς και το αφιέρωμα του 3ου λυκείου Γιαννιτσών: [] [|www.unipi.gr/katsanevas/arthra/articles/75.doc] (αρχείο ΕΡΤ, 30’) [] [προαιρετικό: θέλει ήχο] Στόχος: Δημιουργία αρχείου PowerPoint ή κειμένου Word (με κείμενο & φωτογραφίες) με τίτλο: εργοβιογραφία της Διδώς Σωτηρίου και άλλων μικρασιατών πεζογράφων

β) Αφού βρείτε τι σημαίνει η λέξη «μυθιστόρημα» [] (προσέξτε και την ετυμολογία της λέξης), να προβληματιστείτε αν η Διδώ Σωτηρίου (όπως και οι άλλοι μικρασιάτες δημιουργοί) έγραψαν μυθιστορήματα ή αυτοβιογραφίες. Εκθέστε τους προβληματισμούς σας, αξιοποιώντας τον επεξεργαστή κειμένου (αρχείο word). [Μπορείτε να πάρετε υπόψη σας και τη την κριτική του Νικηφόρου Βρεττάκου για το βιβλίο και να εξηγήσετε τη φράση του: « Χαιρόμαστε έναν συγγραφέα που δεν κάνει φιλολογία, αλλά ζωή -γιατί η τέχνη είναι ζωή, γι' αυτό άλλωστε και μένει και υπάρχει ύστερα και από μας…» που θα βρείτε (μαζί με άλλες κριτικές για το έργο της Διδώς Σωτηρίου) στη διεύθυνση: [] ]


 * 2η ΟΜΑΔΑ: το βιβλίο //Οι νεκροί περιμένουν//**

α) Αφού πρώτα καταγράψετε τα ερωτήματα και τις απορίες σας σχετικά με τα πρόσωπα και τα γεγονότα (πλοκή), αλλά και σχετικά μ' αυτά που έχουν προηγηθεί και αυτά που έπονται του συγκεκριμένου αποσπάσματος, να ψάξετε τις απαντήσεις μέσα από το ίδιο το βιβλίο ή μέσα από περιλήψεις του βιβλίου //Οι νεκροί περιμένουν// (ή της διασκευής του για εφήβους: //Μέσα στις φλόγες//), που θα βρείτε στις παρακάτω διευθύνσεις: http://www.matia.gr/7/71/7102/7102_1_20.html [] (απόσπασμα από //Οι νεκροί περιμένουν//) [] (σσ. 3-5) [|www.pi-schools.gr/special.../d_e-st_anth_(190-237)_28b.doc] (απόσπασμα από το Ανθολόγιο Ε’ & ΣΤ’ Δημοτικού) [πιθανό πρόβλημα στη διεύθυνση -> φωτοτυπίες από το έντυπο ανθολόγιο] [] (Συνέντευξη της Δ.Σ.)
 * Στόχος**: σε κείμενο word να αφηγηθείτε με το δικό σας τρόπο μια σύντομη περίληψη του βιβλίου

β) Να γράψετε ένα κείμενο Word, όπου θα σχολιάσετε τον τίτλο του αποσπάσματος «Ταξίδι χωρίς επιστροφή». Ποιες εξελίξεις προοικονομεί για την υπόθεση; Θα βοηθηθείτε αν διαβάσετε ένα απόσπασμα, παρακάτω, από το ίδιο βιβλίο: []

α) Ποια συναισθήματα νιώθει η Αλίκη σε όλη τη διάρκεια του κειμένου; Να κάνετε έναν κατάλογο και μετά να φτιάξετε ένα αρχείο PowerPoint, συνδυάζοντας τα συγκεκριμένα συναισθήματα ενός παιδιού που ζει τον πόλεμο και παίρνει το δρόμο της προσφυγιάς, με ανάλογες εικόνες σημερινών παιδιών-προσφύγων Θα βρείτε φωτογραφικό υλικό στη διεύθυνση: [] και [] (ένα παιδί στην Παλαιστίνη)
 * 3η ΟΜΑΔΑ: Ψυχολογία παιδιού πρόσφυγα**

β) Βασικό χαρακτηριστικό της ψυχολογίας της μικρής ηρωίδας του κειμένου είναι η αίσθηση αδιεξόδου και αυτό εκφράζεται μέσα από τα πολλά //ερωτήματα// (που δεν είναι ούτε ρητορικά ούτε άστοχα). Αφού βρείτε τι σημαίνει η λέξη «απορία» [], να καταγράψετε (σε αρχείο Word) τις απορίες που διατυπώνει στο απόσπασμα η 13χρονη Αλίκη. Ποια θέματα αφορούν; Βοηθητικά: να πάρετε υπόψη σας και τα σύντομα παραθέματα από το βιβλίο //Οι νεκροί περιμένουν// (στο οποίο ανήκει το απόσπασμα που μελετάμε), τα οποία θα βρείτε στην εξής διεύθυνση: [] Να μελετήσετε και τα αντίστοιχα ερωτήματα που διατυπώνει ο Φ.Κόντογλου στο βιβλίο του //Το Αϊβαλί η πατρίδα μου// []


 * 4η ΟΜΑΔΑ: (εξωκειμενική) ΙΣΤΟΡΙΑ**

από Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού (www.hellenichistory.gr) [] (Εξωτερική πολιτική / χρησιμοποίησε το βέλος αριστερά για φωτο, χάρτες κλπ) [] (σύντομη ιστορική αναδρομή από τη Δ.Σωτηρίου σε συνέντευξή της στο BBC) Επίσης Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών: [] Για φωτογραφίες επιλέξτε από τη συλλογή του ΙΜΕ: [] και του ΕΛΙΑ: [] (πληκτρολόγησε: Αναζήτηση: μικρασιατική καταστροφή) Επίσης** : **[], [] (αφιέρωμα της Βουλής των Ελλήνων, 2007) και [] Ιστορικά πρωτοσέλιδα εφημερίδων: [] (βλ. σελ. 8) [αρχείο ΕΡΤ: []] Στόχος: Δημιουργία αρχείου PowerPoint ή κειμένου Word (με κείμενο & φωτογραφίες)
 * α)** Μέσα στο κείμενό μας υπάρχουν στιγμιότυπα και στοιχεία για την ειρηνική ζωή στη Μικρασία πριν το 1922, καθώς και προοικονομίες για όσα θα επακολουθήσουν στη διάρκεια της καταστροφής, αλλά και μετά απ’ αυτή. Να καταγράψετε τα στιγμιότυπα, να τα εντάξετε στην ιστορική αλληλουχία και να τα συνδυάσετε με φωτογραφικό υλικό από τις ακόλουθες διευθύνσεις:

[] (Μ.Ιορδανίδου //Λωξάντρα//) [] (Δ.Σωτηρίου, //Οι νεκροί περιμένουν//)
 * β)** Να συλλέξετε και να καταγράψετε (σε κείμενο Word) στιγμιότυπα από την καθημερινή ζωή και τον υλικό βίο των Μικρασιατών (παράλληλα με όσα ήδη σταχυολογήσατε από το απόσπασμα του βιβλίου σας) από τα παρακάτω κείμενα:


 * 5η ΟΜΑΔΑ: Ειρήνη** **vs Πόλεμος**

Ανατρέξτε στο έργο του Edvard Munch (ειρήνη+πόλεμος) [] [] και για ζοφερές αναπαραστάσεις πολέμου στο έργο του Francisco de Goya [] (Prado) Μπορείτε να προσθέσετε μουσική. Για τις εικόνες της ειρηνικής ζωής προτείνω το κομμάτι που ο πατέρας υπέδειξε στη Ριρή: «Il Trovatore» Verdi []
 * α)** Να καταγράψετε τις εικόνες ειρηνικής ζωής, όπως τις περιγράφει η συγγραφέας στο κείμενο. Στη συνέχεια, σε ένα αρχείο PowerPoint, να αντιστοιχίσετε τις εικόνες αυτές με ζωγραφικούς πίνακες. Να κάνετε το ίδιο με εικαστικές αναπαραστάσεις του πολέμου, αναδεικνύοντας τη θεμελιακή αντίθεση ανάμεσα στις δύο αυτές καταστάσεις


 * β)** Στο απόσπασμα του βιβλίου, η αντίθεση «ειρήνη vs πόλεμος» συνοδεύεται από τη συναισθηματική αντίθεση «αισιοδοξία / ελπίδα vs απαισιοδοξία / απελπισία». Να επισημάνετε και να καταγράψετε (σε αρχείο word) τα σημεία όπου εκφράζεται η αντίθεση αυτή τόσο στο απόσπασμα, όσο και σε ένα απόσπασμα από τα //Ματωμένα Χώματα// της Διδώς Σωτηρίου []

α) Να καταγράψετε όλα τα πρόσωπα που εμφανίζονται στο κείμενό μας και στη συνέχεια να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα αυτά με πίνακες του Vincent van Gogh [] [] (από τις διευθύνσεις Μουσείων να αξιοποιήσεις τις παρακάτω:1η, 2η, 13η, 20η) []
 * 6η ΟΜΑΔΑ: τα πρόσωπα**


 * β)** Αφού διαβάσετε το απόσπασμα από την //Αιολική Γη// του Ηλία Βενέζη [], να επισημάνετε (σε αρχείο word) τις ομοιότητες και διαφορές σε σκέψεις, πράξεις και συναισθήματα των προσώπων των δύο κειμένων (αυτού της Διδώς Σωτηρίου από το βιβλίο σας και του Ηλ. Βενέζη)[[file:Φ. Ε. (final version).doc]].